Mặc dù sẽ xem xét mở rộng đối tượng được bảo lãnh, nhưng cơ chế bảo lãnh tín dụng (BLTD) mới của Nhà nước sẽ nâng điều kiện được bảo lãnh.

Bộ Tài chính đã bắt tay xây dựng văn bản mới nhằm thay thế Quyết định 14/2009/QĐ-TTg và Quyết định 60/2009/QĐ-TTg (sửa đổi Quyết định 14/2009/QĐ-TTg) về Quy chế Bảo lãnh cho doanh nghiệp vay vốn của ngân hàng thương mại.

"Quyết định 14/2009/QĐ-TTg ra đời trong bối cảnh phải chống suy thoái kinh tế nên cần phải có những quy định đặc thù trong hoàn cảnh đặc thù. Tuy nhiên, khi nền kinh tế đã ra khỏi suy thoái và đang dần phục hồi như hiện nay, hoàn cảnh đặc thù không còn nữa, thì cần phải xây dựng cơ chế bảo lãnh mới để thực hiện ổn định, lâu dài", ông Nguyễn Ngọc Anh, Phó vụ trưởng Vụ Tài chính ngân hàng (Bộ Tài chính) giải thích.

Theo Quyết định 14/2009/QĐ - TTg, Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) có nghĩa vụ thực hiện bảo lãnh cho doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế có vốn điều lệ tối đa 20 tỷ đồng, hoặc sử dụng tối đa 1.000 lao động vay vốn của ngân hàng thương mại để thực hiện dự án đầu tư phát triển sản xuất - kinh doanh (vay vốn đầu tư tài sản cố định) và phương án sản xuất - kinh doanh (vay vốn lưu động).

Để được VDB bảo lãnh, doanh nghiệp chỉ cần chứng minh dự án đầu tư hoặc phương án sản xuất - kinh doanh hiệu quả; không có nợ quá hạn tại các tổ chức tín dụng, không có nợ đọng thuế… Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp có nợ quá hạn tại các tổ chức tín dụng hoặc nợ đọng thuế, nhưng có dự án đầu tư, phương án sản xuất - kinh doanh và cam kết trả được nợ quá hạn thì vẫn được VDB bảo lãnh vay vốn.

Ông Dương Đức Minh (Vụ Tài chính ngân hàng) cho rằng, với điều kiện bảo lãnh tín dụng (BLTD) quá thoáng, sẽ gây áp lực lên ngân sách nhà nước trong trong trường hợp doanh nghiệp không trả được nợ. Cơ chế BLTD của Nhà nước mới sẽ được sửa theo hướng giảm dần sự hỗ trợ của Nhà nước.

Để tránh tư tưởng ỷ lại, BLTD sẽ vận hành theo cơ chế thị trường, tức là cả 3 bên gồm VDB - ngân hàng thương mại - doanh nghiệp phải có trách nhiệm trong việc chia sẻ rủi ro, cũng như chia sẻ quyền lợi khi tham gia vào nghiệp vụ này", ông Minh cho biết.

Vẫn theo ông Minh, quy định doanh nghiệp có vốn điều lệ tối đa 20 tỷ đồng hoặc sử dụng tối đa 1.000 lao động vay vốn ngân hàng thương mại đều được VDB đứng ra BLTD cũng không còn phù hợp với tiêu chí phân loại doanh nghiệp theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP. Theo nghị định này, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp, xây dựng có vốn điều lệ từ trên 20 tỷ đồng đến 100 tỷ đồng hoặc sử dụng từ trên 200 lao động đến 300 lao động; doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ có vốn điều lệ từ trên 10 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng hoặc sử dụng từ trên 50 lao động đến 100 lao động cũng được coi là doanh nghiệp vừa.

"Nếu căn cứ theo Quyết định 14/2009/QĐ-TTg, rất nhiều doanh nghiệp có quy mô vừa sẽ không được BLTD và điều này không phù hợp với chủ trương trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được Chính phủ ban hành tại Nghị định 56/2009/NĐ-CP", ông Minh phân tích và cho biết, tinh thần của cơ chế bảo lãnh của Nhà nước mới là sẽ xem xét mở rộng đối tượng được BLTD theo đúng tiêu chí phân loại doanh nghiệp: siêu nhỏ - nhỏ - vừa được quy định cụ thể tại Nghị định 56/2009/NĐ - CP, tuy nhiên, điều kiện để được bảo lãnh sẽ nâng lên theo nguyên tắc chỉ bảo lãnh cho các dự án, phương án sản xuất - kinh doanh có hiệu quả, có khả năng trả được nợ.

Ông Nguyễn Quang Dũng, Tổng giám đốc VDB cho biết, năm 2009, VDB được giao nhiệm vụ thực hiện BLTD cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn của các ngân hàng thương mại 17.000 tỷ đồng, sau 8 tháng triển khai Quyết định 14/2009/QĐ-TTg, VDB đã thực hiện bảo lãnh được 12.000 tỷ đồng; "hạn mức" còn lại sẽ được triển khai trong quý I/2010.

Năm 2010, VDB đặt mục tiêu sẽ thực hiện BLTD ít nhất 15.000 tỷ đồng, tuy nhiên, theo ông Dũng, việc bảo lãnh sẽ không thực hiện tràn lan mà chỉ "dồn vốn" cho một số lĩnh vực và nguyên tắc bảo đảm an toàn nguồn vốn sẽ được đặt lên hàng đầu.

Theo Đầu tư